K. P. C. de Bazel, Portglas: servies H, 1918

14,8 x 4,8 cm, V 86 d (KN&V)
COLLECTIE Museum Boijmans Van Beuningen. Schenking uit de nalatenschap van mevrouw J.M. Pieters-Dunlop

Materiaal ongekleurd glas, transparant
Techniek mal geblazen
Hete bewerking gekleurd glas, opgeknipt getrokken been met golvend patroon en opgeknipt in voetenhoutje gevormde voet.

P.M. Cochius (1874-1938) was directeur rond de vervaardigingstijd van dit glas in de Glasfabriek Leerdam. Hij stelde in 1915 De Bazel aan om glazen en vazen te maken die in grote oplage gemaakt konden worden, maar toch mooi van vorm waren. De Bazel ontwierp een aan aantal drinkserviezen, waaronder Servies H. Servies H(ygpa), 1918 heeft eenzelfde bolling in het been als Servies F, maar een vloeiende overgang naar de gegolfde, grote bolle kelk, De vier bekerglazen en de acht glazen op voet zijn bijna allen even hoog.
Het was vooral moeilijk om het amelies (de aanzet tussen kelk en been) mooi glad te krijgen. De Bazel was streng op een nauwkeurige uitvoering van zijn ontwerp. Er zijn verschillende afwerkingen van de drinkrand van een wijnglas.

conservering

onderzoek & diagnose

materiaal technisch onderzoek

visueel onderzoek

b.5 dust/dirt/stain(s), c1 cloudy appearance, c2 slippery surface and d1 doplets: all on inside of cuppa.

IC analyse van ionenconcentratie op het oppervlak

Low alkali concentrations on outer surface of the object.

pXRF-analyse van de samenstelling

Lead-glass (Crystal) met barium component. Door correlaties te leggen met vergelijkbare objecten wordt in sommige gevallen meer informatie gegenereert. Zoals onderstaand waar spectra van V86d en V63e naast elkaar gezet worden om de grote overeenkomsten te zien en de kleine verschillen te kunnen waarnemen.

Behandelingen in het verleden

Het object is gereinigd in 2013 met gedemineraliseerd water en ethanol in de verhouding 4:1. In 2023 zijn opnieuw druppels geconstateerd op de binnenzijde van de kelk.

Conditiediagnose

Conditie (visueel) slecht
Conditie (IC) likely stable

Hier is dus een discrepantie tussen de visuele bevindingen en de uitkomsten van de IC analyse. Dit komt zeer waarschijnlijk omdat in dit geval het object aan de binnenzijde (ook) bemonsterd had moeten worden. De keuze voor bemonsteringslocaties dient na visuele bestudering van de conditie door een restaurator te worden gemaakt.

advies & behandeling

Suggesties voor verpakking, hantering, opslag en transport

Advies: melding maken in het (museum)documentatiesysteem en/of bij de locatie in het (museum) depot van de kwetsbaarheden van dit voorwerp. Dat het glibberig is en voorzichtig gehanteerd moet worden.

Op dit moment (2025) is het object niet glibberig aan de buitenzijde. Maar aangezien we zeer waarschijnlijk met instabiel glas te maken hebben, zal hanteren altijd voorzichtig moeten gebeuren.

Plaats het object in een aparte kast, samen met ander instabiel glas. Zorg dat het object zo gepositioneerd is dat de conditie makkelijk in de gaten gehouden kan worden en dat het object zeer bereikbaar is voor inspecties.

Suggesties monitoren omgeving en klimaat

Plaats het object in een stabiele omgeving met minimale fluctuaties in luchtvochtigheid en temperatuur. Het is zeer wenselijk om zowel de conditie van het voorwerp als de klimatologische omstandigheden op regelmatige basis te monitoren, om veranderingen vroegtijdig te signaleren en verband met de omstandigheden te kunnen analyseren. Het object kan niet uitgeleend worden.

Suggesties voor behandeling

Uit onderzoek blijkt dat het object in conditie achteruitgaat. De concentratie ionen op het glasoppervlak is na een reinigingsbehandeling in het verleden opnieuw gaan stijgen. Bestudering van deze achteruitgang wordt momenteel uitgevoerd teneinde specifieke reinigingsstrategiën te kunnen ontwerpen.
Schoonmaken van het object is wenselijk omdat de druppels op het oppervlak een negatief effect hebben op de verdere ontwikkeling van degradatie.

Alleen een glasrestaurator kan bepalen of reiniging wenselijk en mogelijk is, welke methode moet worden toegepast en op welke wijze de toestand nauwkeurig in de gaten gehouden moet worden.
Het (eventueel) reinigen van glas moet door een glasrestaurator worden uitgevoerd.

Suggesties voor verder onderzoek

Er zal verder onderzoek nodig zijn naar glasinstabiliteit, met name in relatie tot reiniging. Verder onderzoek naar het bewaren van instabiel glas is belangrijk. De urgentie voor deze onderzoeken is bijzonder groot.